جواز فقهی تنبیه بدنی کودک از منظر روایات اهل البیت علیهم السلام

نویسنده

چکیده

دین اسلام روش‌های بسیار زیادی را برای تربیت کودک از جمله: مهر و محبت، تشویق و پاداش، ترغیب و متمایل ساختن کودک به کارهای شایسته و... پیش بینی نموده است که تنبیه، یکی و آخرین روش تربیت کودک در صورت مؤثر نیفتادن روش­های قبلی است.
علماء فقه، علوم تربیتی و روان‌شناسان با اختلاف نظری که دارند ولی در کل، تنبیه بدنی را به عنوان آخرین روش تربیتی به رسمیت می‌شناسند و حتی در بعضی موارد، آنرا ضروری می‌دانند. مقاله حاضر با واکاوی در روایات فقهی مربوطه از منابع روایی شیعی، به خصوص وسایل الشیعه، مستدرک و بحار و مطالعه دیدگاه های فقها، در صدد پاسخ گویی به این سوال است که آیا تنبیه بدنی کودک مبنای شرعی دارد؟ و نظریه علمای علوم تربیتی چیست؟. بررسی روایات وارده از حضرات معصومین(ع) در این باب اکثرا از جواز تنبیه بدنی کودک البته توسط افراد معینی مانند پدر، معلم، وصی و وکیل پدر در حد محدودی مثل سه ضربه(معلم) و شش ضربه(پدر و وصی) و در موارد مشخصی از جمله تربیت و تادیب، حکایت دارند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

“The jurisprudential legitimacy of physical Chastisement of the child from perspective of Ahl Al Bayt statements”

نویسنده [English]

  • Yusof Ali Soltani
چکیده [English]

Islam has considered several ways for training the children, including: compassion and kindness, encouragement and awarding, making the children to do good actions, etc. and chastisement is the last one when the other ways did not work.
The scholars of jurisprudence, educational sciences and psychology despites having disagreements unanimously accept physical chastisement as the las sort and even occasionally consider it necessary. The present paper has tried by studying the statements of the jurists and the jurisprudential Hadiths from the Shiite sources like “Wasa’el Al Shi’a”, “Mustadrak” and “Bihar” to answer the question that if the physical chastisement of the child has a religious base? What is the idea of the scholars of educational sciences? The study of the statements of the Infallibles (AS) show the legitimacy of physical chastisement of the child by certain persons, like father, teacher, executor and the father’s agent to a limited extent like three strokes (for teacher) and six strokes (for father and executor) for certain purposes like educating and training.

کلیدواژه‌ها [English]

  • training
  • chastisement
  • child
  • training Hadiths
  • physical chastisement
  • legitimate chastisement
  1. - فهرست منابع

    1. تمیمی آمدی، عبدالواحد، غررالحکم و دررالکلم، ج1، ص770.
    2. ابو الحسین احمد بن زکریا، معجم مقایس اللغه، قم، مکتب الاعلام الاسلامی، اول، 1404هق.
    3.  احسایی، ابن ابی جمهور، عوالی اللئالی، قم، دارسیدالشهداء للنشر، 1405هق.
    4.  تمیمی مغربی، نعمان بن محمد، دعائم الاسلام، قم، مؤسسه آل البیت، 1385هق.
    5. مهنا، عبدالله علی، تهذیب لسان العرب، بیروت، دارالکتب العلمیه، اول، 1413هق.
    6. جی موریس، ریچارد، اصلاح رفتار کودکان، ترجمه ناهید کسائیان، بی تا.
    7.  حرانی، ابو محمد حسن، تحف العقول، تصحیح، علی اکبرالغفاری، مؤسسه النشر الاسلامی، سوم، 1414هق.
    8.  حیدری، محمد، معجم الافعال المتداوله، قم، المرکز العالمی للدراسات الاسلامیة، اول، 1381هق.
    9. خمینی، سید روح الله، تحریر الوسیله، جزء دوم، قم، انتشارات اسماعلیان، سوم، 1408هق.
    10.  دفتر امام خمینی(ره) بخش استفتاء، ره توشه راهیان نور، رمضان سال 1375.
    11. دهخدا، علی اکبر، لغت نامه، تهران، موسسه انتشارات و چاب دانشگاه تهران، دوم، 1377.
    12.  الزحیلی، وهبه، الفقه السلامیه و ادلته، دمشق، دارالفکر، چهارم، 1997م.
    13.  سیف، علی اکبر، تغیر رفتار و رفتار درمانی، تهران، 1373.
    14.  سیف، علی اکبر، روانشناسی پرورشی، انتشارات آگاه، ششم، 1371.
    15.  شریفی نیا، محمد: تربیت از دیدگاه امام خمینی1، کتاب تربیت اسلامی، تهران، نشرتربیت اسلامی، 1380.
    16. طاهری، حبیب الله، حقوق مدنی، قم، دفتر انتشارات اسلامی، دوم، 1376
    17.  طهماسی، احمد، این گونه تربیت کنیم، انتشارات یاقوت، چهارم، 1393.
    18.  عاملی، شیخ حر، وسایل الشیعه، مترجم، عبدالرحیم الربانی الشیرازی، بیروت، دار احیاء التراث العربی.
    19. قائمی مقدم، محمد رضا، روشهای آسیب زا در تربیت، قم، پژوهشکده حوزه و دانشگاه، سوم، 1385.
    20.  کلینی، محمد بن یعقوب، الگافی، تهران، دار الکتب الاسلامیه، 1407هق.
    21.  گیج، نیت ل و برلاینر، دیوید سی، رواشناسی تربیتی، مشهد، نشر پاژ، اول، 1374.
    22. لنگرودی، محمد جعفر، مبسوط در ترمینولوژی حقوق، نشر گنج دانش، دوم، 1381.
    23. مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ترجمه، شیخ علی دوانی، موسسه الوفا، 1376
    24.  مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1403هق.
    25. مجوزی، عبدالله، چرا تنبیه، تهران، انتشارات انجمن اولیا و مربیان، هفتم، 1381.
    26. مروجی طبسی، محمد جواد، حقوق فرزندان در مکتب اهلبیت، دفتر تبلیغات اسلامی، چهارم، 1383.
    27. نوری، حسین، مستدرک الوسایل و مستنبط المسائل، قم، موسسه آل البیت لاحیاء التراث، دوم، 1408هق.
    28. ورام، مسعمود بن عیسی، مجموعه ورام، قم، مکتبه فقهیه، 1410هق.
    29. یاریگر روش، محمد، تنبیه و کودک آزاری، تهران، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی- درمان ایران، 1378.