بررسی احکام خرید و فروش خون در عصر حاضر از منظر فقه امامیه

نویسنده

چکیده

یک از مسائل مهم فقهی مسئله خرید و فروش خون است که به عنوان یک مسئله مستحدثه قابل طرح و بررسی میباشد، با توجه به اینکه در صدر إسلام و بعد از آن در زمان متقدمین فقهای شیعی إستفاده محلله از خون رایج نبوده، دلائل فقهی و فتوای فقها بیانگر حرمت آن است، اما از آنجای که امروز در خون به ویژه در خون انسان منافع کشف شده است، می‌توان ‌این پرسش را مطرح کرد که اصولاً مفاد أدله حرمت چیست، و گستره آن تا به کجاست؟ وآیا استفاده خون انسان را به خصوص در امور پزکی نیز شامل میشود؟ بر فرض جواز بهره برداری آیا معامله خون جایز است؟ با توجه به ادله حرمت و جاویدانگی احکام آیا زمان و مکان تاثیر در احکام شرعیه دارد؟
در نوشته حاضر بعد از مفهوم شناسی واژگان، در ابتداء به کلیات و شرائط عمومی انعقاد خرید و فروش خون و در بخشی بعدی به مفاد و گستره أدله حرمت خون و در بخش اخیر مفاد و گستره أدله جواز مورد برسی قرار گرفته است که در نهایت بعد از تبین دقیق إدله حرمت وجواز از ابعاد مختلف مورد بررسی قرار گرفته و نتیجه آن تبین خواهد شد

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

“The study of edicts of sales of blood in the contemporary era from perspective of Imamiah jurisprudence”

نویسنده [English]

  • Aziz Bagheri
چکیده [English]

One of the important jurisprudential issues is the sale of blood that is discussable as new problem. Given that in the beginning of Islam and after that at the time of early Shiite jurists the legitimate use of blood has not been usual, the jurisprudential sources and Fatwas show its illegitimacy. But since nowadays there are several benefits and uses have been discovered in the blood especially human blood, it can be asked that what is the real meaning of the reasons considered to prove prohibition of the issue and to what extent they apply? Do they include the human blood especially in medicine? In the case of legitimacy of use, is the sale of blood permitted? Given the reasons of prohibition and eternality of the Islamic rules, do time and conditions affect the Islamic rules?
The present paper after defining the terms, at first has studied the general conditions of concluding the sale of blood and then the content and extent of the reasons of its prohibition and finally has discussed the content and extent of its legitimacy.

کلیدواژه‌ها [English]

  • : edict
  • sale
  • blood
  • Imamiah jurisprudence
قرآن کریم
نهج البلاغه
1-   ابن أبی جمهور، محمد بن زین الدین، (۱۴۰۵ق)، عوالی الئالی الزیزیة فی الاحادیث الدینیه، 4جلدی، قم، دار سید الشهدا.
2-   اشتهاردى، على پناه، (۱۴۱۷ق)، مدارک العروة، 30 جلدی، تهران، دار الأسوة للطباعة و النشر، اول.
3-    مجلسى اول، محمد تقى، (۱۴۰۶ق)، روضة المتقین فی شرح من لا یحضره الفقیه، 13 جلدی، قم،  مؤسسه فرهنگى اسلامى کوشانبور، دوم.
4-    بحرانى، آل عصفور، یوسف بن احمد بن ابراهیم، (۱۴۰۵ق)، الحدائق الناضرة فی أحکام العترة الطاهرة، 25 جلدی، قم، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، اول.
5-    سبحانی تبریزی، جعفر، (۱۳۸۷ش)، الموجز فی اصول الفقه، قم، موسسه الامام الصادق.
6-    حائرى، سید على بن محمد طباطبایى، (۱۴۱۸ق)، ریاض المسائل، 16 جلدی، قم، مؤسسه آل البیت، اول.
7-   حسن، مصطفوی، (۱۳۶۰ش)، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
8-    حلّى، علامه، حسن بن یوسف بن مطهر اسدى، (۱۴۲۰ق)، تحریر الأحکام الشرعیة على مذهب الإمامیة، 6 جلدی، قم، مؤسسه امام صادق، اول.
9-   حلّى، علامه، حسن بن یوسف بن مطهر اسدى، (۱۴۱۹ق)، نهایة الإحکام فی معرفة الأحکام، 2 جلدی، قم، مؤسسه آل البیت، اول.
10-  حلّى، فخر المحققین، محمد بن حسن بن یوسف، (۱۳۸۷ش)، إیضاح الفوائد فی شرح مشکلات القواعد، 4 جلدی، قم، مؤسسه اسماعیلیان، اول.
11-  حلّى، مقداد بن عبد اللّه سیورى - مترجم: بخشایشى، عبد الرحیم عقیقى، (بی تا)، کنز العرفان فی فقه القرآن - ترجمه، دو جلدی، قم، پاساژ قدس پلاک 111، اول.
12-   حلّى، مقداد بن عبد اللّه سیورى، (۱۴۰۴ق)، التنقیح الرائع لمختصر الشرائع، 4 جلدی، قم،  انتشارات کتابخانه آیة الله مرعشى نجفى، اول.
13-    حلّى، مقداد بن عبد اللّه سیورى، ۱۴۲۵ق)، کنز العرفان فی فقه القرآن، 2 جلدی، قم، انتشارات مرتضوى، اول.
14-    امام خمینى، روح اللّه موسوى، (۱۴۱۵ق)، المکاسب المحرمة، 2 جلدی، قم، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى، اول.
15-   امام خمینى، روح اللّه موسوى، (۱۴۲۱ق)، کتاب البیع، 5 جلدی، قم، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى، اول.
16-   خوانسارى، سید احمد بن یوسف، (۱۴۰۵ق)، جامع المدارک فی شرح مختصر النافع، 7 جلدی، قم، مؤسسه اسماعیلیان، دوم.
17-     خویى، ابو القاسم موسوى، (بی تا)، مصباح الفقاهة، 7 جلدی، بی جا.
18-    انصاری، مرتضی، (۱۴۱۵ق)، کتاب المکاسب، 6 جلدی، قم، کنگره جهانى بزرگداشت شیخ اعظم انصارى، اول.
19-     سبزوارى، سید عبد الأعلى، (۱۴۱۳ق)، مهذّب الأحکام، 30 جلدی، قم، مؤسسه المنار، چهارم.
20-     مظفر،  محمد رضا، (۱۴۱۴ق)،  اصول الفقه، 2 جلدی، قم،  مطبعه مکتب الاعلام الاسلامی، اول.
21-      مظفر،  محمد رضا، (۱۴۱۵ق)،  المنطق، قم، النتشارات اسماعیلیان ، یازدهم.
22-       طوسى، ابو جعفر، محمد بن حسن، (۱۴۰۷ق)، الخلاف، 6 جلدی، قم، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، اول.
23-      حر عاملى، محمد بن حسن، (۱۴۰۹ق)، وسائل الشیعة، 30 جلدی، قم، مؤسسه آل البیت، اول.
24-    شهید ثانى، زین الدین بن على، (۱۴۱۲ق)، الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة (با حاشیة سلطان العلماء)، 2 جلدی، قم،  انتشارات دفتر تبلیغات اسلامى حوزه علمیه قم، اول
25-    قمّى، صادق حسینى روحانى، (۱۴۱۲ق)، فقه الصادق، 26 جلدی، قم، دار الکتاب - مدرسه امام صادق، اول.
26-    قمّى، محمد مؤمن، (۱۴۱۵ق)، کلمات سدیدة فی مسائل جدیدة، یک جلدی، قم، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، اول.
27-   محسنی قندهارى، محمد آصف، (۱۴۲۴ق)، الفقه و مسائل طبیة، 2 جلدی، قم، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامى حوزه علمیه قم، اول.
28-   کلینى، ابو جعفر، محمد بن یعقوب، (۱۴۰۷ق)، الکافی، 8 جلدی، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چهارم.
29-   شهید صدر، محمد باقر، (۱۴۳۳ق)، الحلقه الثانیه، اعداد: شیخ محسن غرویان نیشابوری و شخ عبدالجواد ابراهیمی شاهرودی، قم، انتشارات دار العلم، هفتم.
علامه طباطبائی، محمد حسین، (۱۴۳۳ق)،  بدایه الحکمة، موسسة النشر الاسلامی، هجدهم.
30-  مغربى، ابو حنیفه، نعمان بن محمد تمیمى، (۱۳۸۵ش)، دعائم الإسلام، 2 جلدی، قم، مؤسسه آل البیت، دوم.
31-  نجفى، محمد حسن، (۱۴۰۴ق)، جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام، 43 جلدی، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، هفتم.