بررسی رد مظالم درفقه امامیه

نویسنده

چکیده

یکی از اتفاقاتی که ممکن است برای هر شخصی در زندگی رخ دهد طلب و دینی است که بر عهده او می ماند و گاه این طلبکاری به دلایل مختلفی مغفول واقع شده و حتی صاحبانش از دنیا می روند و یا به هر دلیل دیگری امکان ادای این دین فراهم نخواهد شد. از منظر دین مبین اسلام این موضوع باعث برطرف شدن این حق نخواهد شد و این دین کماکان بر گردن شخص خواهد بود و چون منشأ به دست آمدن آنها ظلم و تجاوز عمدى یا سهوى بوده است، به آن ها مظلمه و مظالم عباد گفته‏اند. این موضوع در مقوله ای به نام "رد مظالم" پاسخ داده می شود. در این اثر گردآورنده ضمن بررسی واژه مظالم در لغت و اصطلاح،به بیان مباحثی از قبیل ضرورت و اهمیت رد مظالم، تفاوت مظالم با مال مجهول المالک،حدود و موارد مظالم، جایگاه حقوق مردم در قرآن و روایات، تعریف مظالم در لسان فقها، برخی احکام فقهی رد مظالم، و نظر برخی از مراجع معظم تقلید در این باره می پردازد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

“The study of “Rade Madalim” in Shi’a jurisprudence”

نویسنده [English]

  • Alireza Bahrami
چکیده [English]

One of the incidents that may occur for any person during the life is a debt on him/her that sometimes becomes forgotten and the owner may has passed away or is not accessible due to other reasons. According to Islam, this debt remains on the person and since the source of obtaining the property has been intentional or unintentional cruelty and violation, the debts are called “Madlamah” or “Madalim” (Plural of “Dulm” i.e. cruelty or injustice). The issue is discussed under the title of “Radde Madalim” (return of the above mentioned debts). The present paper has studied the term of “Madalim” lexically and idiomatically in addition to issues like: necessity and importance of Radde Madalim, the difference between Madalim and the property with unknown owner, the extent and the cases of Madalim, the position of the rights of people in the Qur’an and the Hadiths, the definition of Madalim in the statements of the jurists, some jurisprudential rules of Radde Madalim and the opinions of some prominent jurists.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Radde Madalim
  • Madalim
  • unknown owner property
  • Imamiah jurisprudence
  • right of people
منابع و مآخذ
قرآن کریم
نهج البلاغه
-انصاری، مرتضی بن محمد امین،)1373(، صراط النجاة، دبیرخانه کنگره ی جهانی بزرگداشت دویستمین سالگرد میلاد شیخ اعظم انصاری، قم
-تبریزی، جواد، ) 1416 ق (، صراط النجاة فی أجوبة الاستفتائات، دوره ی 10 جلدی، ناشر برگزیده
-تبریزی، جواد،(1393)، صراط النجاة فی اجوبة الاستفتائات، دوره 7جلدی، دار الصدیقة الشهیدة، قم
-حر عاملی، محمد بن حسن، )بی تا(، وسائل الشیعه، جلد 16، دوره ی 31 جلدی
-حکیم، محسن، (بی تا)، مستمسک العروة الوثقی، دوره ی 14 جلدی، دار التفسیر، قم
-حویزی، عبد علی بن جمعه، (1415)، تفسیر نور الثقلین، دوره 5 جلدی، انتشارات اسماعیلیان، قم
-خامنه ای، سید علی، (1384)، رساله اجوبة الاستفتائات، چاپ هشتم، انتشارات بین المللی الهدی
-خمینی، سید روح الله، (1366-1377)، ترجمه تحریر الوسیله، دفتر انتشارات اسلامی، قم
-خمینی، سید روح الله،(1391)، توضیح المسائل، چاپ هشتم، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، تهران
-خمینی، سید روح الله،(1379)، تحریر الوسیلة، چاپ دارالعلم، قم
-دهخدا، علی اکبر،(1377)، لغت نامه دهخدا، موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران
-راغب اصفهانی، حسین بن محمد،(1383)، ترجمه و تحقیق مفردات الفاظ قرآن، انتشارات المکتبة المرتضویة لإحیاء آثار الجعفریة، تهران
-رویفعی افریقی،ابوالفضل جمال الدین محمد بن مکرم، ابن منظور، لسان العرب
-سبزواری، عبد الاعلی، (1388)، مهذب الاحکام فی بیان حلال و الحرام، دوره 30 جلدی، چاپ اول، انتشارات دارالتفسیر، قم
-سیستانی، سید علی،(1433 ق)، توضیح المسائل، دفتر آیت الله سیستانی مشهد
-سیستانی، سید علی،(1415 ق)، منهاج الصالحین، قم
-شیخ صدوق، محمد بن علی بن بابویه، (1994)، من لا یحضره الفقیه، دوره 4 جلدی، کتاب دیجیتالی به شماره دیجیتالی 793
-علامه حلّی، حسن بن یوسف، (بی تا)، تذکرة الفقهاء، دوره 22 جلدی، موسسه آل البیت لإحیاء التراث، قم
-کاظمی تستری، اسدالله، (بی تا)، مقابس الانوار و نفائس الاسرار، مؤسسه آل البیت
-مجلسی، محمد باقر، (بی تا)، بحارالانوار، انتشارات دار احیاء التراث عربی، بیروت لبنان
-محمدی ری شهری، محمد، (1389)، میزان الحکمه(با ترجمه فارسی)، دوره 14جلدی، موسسه علمی فرهنگی دار الحدیث؛ سازمان چاپ و نشر، قم
-مکارم شیرازی، ناصر،(1380)، تفسیر نمونه، انتشارات دار الکتب الاسلامیه، تهران
-میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمد حسن گیلانی، (1371)، جامع الشتات فی اجوبة السوالات، نشر تهران(کیهان)
-میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمد حسن گیلانی، (1378)، غنائم الایام، مرکز النشر التابع لمکتب الاعلام الاسلامی، قم
-نجفی، محمد حسن، (1362)، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، دار احیاء التراث العربی، بیروت
-یزدی، سید محمد کاظم طباطبایی، (1419ق)، العروة الوثقی( المحشّی)، دوره ی 5 جلدی، دفتر انتشارات اسلامی، قم
دوره 3، شماره 5 - شماره پیاپی 5
ویژه نامه فقه و معارف اسلامی
شهریور 1397
صفحه 27-40
  • تاریخ دریافت: 18 مرداد 1397
  • تاریخ بازنگری: 13 شهریور 1397
  • تاریخ پذیرش: 23 آبان 1397
  • تاریخ اولین انتشار: 23 آبان 1397